اين پست درباره شرايط سربازی و خدمت در ارتش کانادا و مقايسه اش با ايران است. راستش من هيچ اطلاعی از جزييات سيستم سربازی در ايران (به جز نکته هايی جزيی که در بعضی وبلاگ های جوانانی که به سربازی رفته اند هست) ندارم؛ ولی با کمی جستجو در اینترنت و دانش نامه ویکی پدیا و سایت رسمی ارتش کانادا (http://www.forces.ca)  و ارتش آمريکا (http://www.army.mil) مقداری اطلاعات براي تان جمع کرده ام :

اولش بگم که در دو ارتش آمریکا و کانادا؛ تعدادی جوان ایرانی (و البته از همه نوع ملیتی) به صورت نیمه وقت؛ پشتیبانی فنی- تکنسین هستند که هر کدام به دلایل مختلف مثلاً به خاطر فقر مالی برای ادامه تحصیل مجانی، یا عشق و علاقه به اکشن و مسافرت و غیره و یا یادگیری یک حرفه یا تخصص و یا صرفاً علاقه به صلح جهانی و غیره؛ مدت کوتاهی در نیروهای سه گانه زمینی؛ دریایی و هوایی بوده یا هستند.

در آمريکا و کانادا خدمت سربازی (داوطلبانه)  است و دولت به خاطر تامین سرباز یا تکنسین پشتیبانی و نیروهای امداد پزشکی؛ مجبور است که با افراد یا شرکت های خصوصی (مثلاً تکنسین ها، گاردهای محافظ شخصی، امداد پزشکی و غیره ) قرارداد شغلی ببندد و به آن ها حقوق و مزایای زیادی بدهد. بنابراین این دو کشور؛ ارتش کلاسیک و اجباری ندارند.

به طور کلی تنها گروهی از انسان ها که حتماً و صد در صد مجبورند اجباراً – به خاطر نوع تخصصشان - در ارتش (هر کشوری) حتماً و اجباراً خدمت کنند؛ رشته پزشکی و درمان مجروحان و روان درمانان هستند. ثبت نام در ارتش(DRAFT REGISTRATION)  در آمريکا؛ در زمان پرزيدنت جيمي کارتر در سال 1980 براي ارسال سرباز به افغانستان براي کمک به افغان ها (طالبان و مجاهدين) در جنگ با شوروي اجباري شد و عده زيادي  از جوان هاي ۱۸-۲۵ ساله با اين طرح مخالفت کردند که فقط ۲۰ نفرشون مدت کمي زنداني شدند؛ ولي با بقيه کاري نکردند و کلاً در ۲۵ سال اخير در آمريکا هيچ اجباري براي مردم وجود نداشته و ندارد.

جرج بوش رييس جمهور فعلي هم در زمان انتخابات براي دومين دور رياست جمهوري ش يعني سال ۲۰۰۴ گفت که خدمت سربازي را اجباري نخواهد کرد. البته رونالد ريگان هم همين قول را داده بود؛ ولي بعداً گفت چون اوضاع عوض شده ممکنه سربازي را اجباري کنيم که البته هنوز نشده.

در آمريکا اداره اي که مسئول جمع آوري آدرس ها و ثبت نام سربازان و امداد پزشکي براي موقعيت هاي اورژانس است؛ اداره (select service system  - sss)به آدرس (http://www.sss.gov) است که اين روزها در صفحه اول سايتش هرگونه شايعه اي (در رسانه ها) در مورد اجباري شدن سربازي در امريکا در سال 2009 ميلادي را اکيداً رد کرده است. اين اداره (يا آژانس) به صورت دولتي و مستقل از وزارت دفاع و صرفاً زير نظر ارتش، رياست جمهوري و کنگره (مجلس) آمريکا است و هرگاه نياز به خدمات پشتيباني؛ نظامي و اورژانس پزشکي باشد؛ تمام مردهاي ۱۸ تا ۲۵ ساله سيتي زن يا ساکن دايمي ( دارندگان گرين کارت) آمريکا را با ارسال نامه سفارشي و يا حتي با استفاده از پليس اف بي آي به خدمت فرا مي خواند؛ ولي مجازات آن چناني وجود ندارد.

مردهاي ۱۸ تا ۲۵ ساله بايد تا قبل از رسيدن به سن ۲۶ سالگي با مراجعه به نزديک ترين شعبه اداره پست؛ فرمي را پر کنند که شامل نام و آدرس و تولدشان است. البته همين اطلاعات را دولت هاي آمريکا و کانادا؛ با استفاده از ديتابيس ادارات راهنمايي و رانندگي که گواهي نامه رانندگي صادر مي کنند؛ هم دريافت مي کنند تا جديدترين آدرس افراد را داشته باشند. هر راننده اي بايد در کم تر از ۱۰ روز آدرس جديدش را به راهنمايي و رانندگي اطلاع بدهد وگرنه جريمه مي شود.

حالا برگرديم به کانادا، همسايه ديوار به ديوار آمريکا، جايي که حداقل بيش از 300 هزار ايراني در آن جا هستند و هر روز هم بيش تر مي شوند. ارتش در کانادا شامل زميني؛ دريايي و هوايي است و حدود 60 هزار نيروي آماده و حدود 20 هزار رزرو دارد و همگي آن ها به صورت داوطلبي و غير اجباري و به صورت قرارداد شغلي استخدام مي شوند.

وزارت دفاع هم حدود 20 هزار کارمند دارد. هر پسر يا دختر 17 ساله به بالا که شهروند (سيتي زن) يا مهاجر دايمي کانادا است و حداقل مدرک کلاس دهم دبيرستان دارد؛ مي تواند بدون اجبار و داوطلبانه به صورت آنلاين (اينترنتي) يا فيزيکي به شعبه استخدامي ارتش مراجعه و ثبت نام  و تقاضاي استخدام کند.

يک امتحان کتبي کنکور مانند؛ تقريباً  8 ساعته (شامل مقداري رياضي؛ فيزيک؛ شيمي؛ زبان انگليسي يا فرانسوي؛ هوش؛ مقاله نويسي و غيره) و بعدش هم يک مصاحبه دارد و مقداري هم تست هاي ورزشي (بارفيکس و دو و سينه خيز و غيره) و يک تست ادرار و خون مي گيرند و غيره....

قبول شده ها بايد از صبح سحر تا تقريباً نيمه شب در انواع کلاس هاي نظامي و مقاله نويسي و بياباني و جنگلي و غيره و انواع رژه ها و سلام هاي نظامي (رژه و سلام هاي ملکه انگليس، نخست وزير و غيره) شرکت کنند. (کانادا ظاهراً يک نوع مستعمره غير آشکار انگليس محسوب مي شه و حتي عکس ملکه انگليس بر روي اسکناس ها ي کانادا چاپ مي شه...)

شما مي توانيد نيمه وقت يا تمام وقت، با امضاي قرارداد شغلي، در ارتش خدمت داوطلبانه کنيد. نيمه وقت ها را اصطلاحاً سربازان آخر هفته اي ( WEEKEND SOLDIERS ) مي گويند. معمولاً به شما سه دست لباس نظامي، دو پوتين، تعدادي جوراب و کلاه و دستکش و غيره و روزي حدود 40 دلار يا بيش تر پول (به صورت هر دو هفته يک بار)  با بهترين غذاها مي دهند. موي سر شما بايد کوتاه (ماشين شماره سه يا کمتر) باشد و ريش پروفسوري هم قبول است. حق آويزان کردن گردنبند و جواهرآلات را نداريد؛ ولي انگشتر مجاز است. سرباز صفر را (PRIVATE) مي نامند و دارندگان مدارک دانشگاهي به بالا - البته پس از آموزش هاي نظامي لازمه – مي توانند (OFFICER) افسر و فرمانده بشوند. البته خيلي ها هم در بيش از يک صد نوع تخصص و شغل غير نظامي در ارتش مشغولند که حداکثر تا  ۲۵ سال (و حتي بيشتر) مي توانند در ارتش بمانند و خيلي معافيت ها و امکانات تحصيلي و پزشکي و مالياتي و مرخصي ها شامل شان مي شود.

محدوديتي براي زن و مرد ندارند و در پادگان ها در کنار هم زندگي کرده و خوابگاه مشترک دارند؛ ولي دستشويي/حمام جداگانه دارند و نهايتاً اين که داوطلبانه هم مي توانيد از ارتش جدا شده و با استفاده از تخصص و آموزش مفيدي که آن جا آموخته ايد؛ به سادگي در جامعه در همان تخصص ها کار کنيد. ارتش به شما کمک مالي مي کند تا در دانشکده نظامي در هر تخصصي که مايليد يا شرايطش را داريد تحصيل کنيد؛ اما بايد بعداً چند سالي را در جايي که دولت تعيين مي کند کار کنيد.

مثلاً در آمريکا خيلي هايي که داوطلبانه به سربازي مي روند (يعني ريسک بزرگي مي کنند)  دليل اصلي اش همانا استفاده از تحصيلات دانشگاهي مجاني (پس از خدمت سربازي) است. البته تذکر مي دهم که اين اطلاعات کامل و جامع نيستند و در بعضي جزييات (مثلاً پول و گذاشتن ريش) حدوداً دقيقند اما تا ۹۸ درصد دقيق است......

منبع : اكبر شيخ زاده - تورنتو